Czym jest chrapanie?
Niebezpieczne
następstwa
Jak możemy leczyć chrapanie i bezdech
Leczenie chirurgiczne - przegląd
O Centrum
Chrapanie
Leczenie
Pytania
Ankieta
Cennik
Kontakt
Centrum Leczenia Chrapania i Bezdechu

Czym jest chrapanie?

Skala zjawiska jakim jest chrapanie, to 2 miliardy chrapiących na świecie i około 8 milionów dorosłych ludzi w Polsce. Jest to przede wszystkim poważny problem socjalny, rodzący szereg, niekiedy poważnych napięć, ale również niosący wiele zagrożeń dla zdrowia "chrapacza". Chrapanie, które dla otoczenia jest przyczyną bezsennych nocy może mieć różne natężenie. Jest zjawiskiem akustycznym towarzyszącym wibracji tkanek miękkich gardła w strumieniu przepływającego powietrza oddechowego. Natężenie powstających w ten sposób dźwięków bywa uciążliwe dla otoczenia, a w skrajnych przypadkach może nawet wywołać uraz akustyczny, zarówno u samego chrapiącego, jak i osoby z nim śpiącej. Patologiczna senność osób chrapiących jest konsekwencją zakłóceń fizjologicznej struktury snu, do których dochodzi w następstwie zaburzeń czynności oddechowej. Istotą tych zaburzeń jest pojawiające się okresowo ograniczenie lub ustanie przepływu powietrza w drogach oddechowych. Każdy rodzaj chrapania w mniejszym lub większym stopniu podwyższa opory dróg oddechowych. Jeżeli wyraźnie obniża wartości przepływu powietrza określany jest jako obturacyjny bezdech podczas snu (OSAS, obstructive sleep apnea syndrome). Ocenia się, że OSAS występuje u około 2% kobiet i 4% mężczyzn po 30 roku życia oraz u około 3% dzieci. Szacunkowo można przyjąć, że w Polsce jest co najmniej 100 tysięcy chorych wymagających specjalistycznej diagnostyki i leczenia. Najczęściej są to osoby w 4 i 5 dekadzie życia, obciążone nadwagą oraz schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, których rozwój w większości wypadków należy wiązać z zaburzeniami czynności oddechowej okresu snu.

Skargi na uciążliwe chrapanie i towarzyszące mu objawy należy zatem w każdym wypadku rozpatrywać w kontekście całej problematyki związanej z zaburzeniami czynności oddechowej okresu snu.

Z punktu widzenia patofizjologii wyróżnia się trzy zasadnicze kategorie tych zaburzeń - zespół ośrodkowy; zespół obwodowy i zespół mieszany.

Zespół obwodowy, charakteryzujący się chwilową niedrożnością dróg oddechowych, najczęściej na poziomie gardła środkowego, w wyniku zapadania się jego ścian, występuje znacznie częściej niż centralny. Ze względu na istotę stwierdzanych w nim nieprawidłowości znacznie częściej jest on przedmiotem zainteresowania laryngologa

U pacjentów tych można wyróżnić wiele przyczyn prowadzących do upośledzenia drożności górnego odcinka dróg oddechowych. Najczęściej spotykane to deformacje szkieletu kostnego i/lub chrzestnego nosa, polipy nosa, przerost migdałka gardłowego i/lub migdałków podniebiennych u dzieci, znacznie wydłużone podniebienie miękkie oraz języczek, przerost błony śluzowej gardła z licznymi fałdami śluzówki w obrębie jego ścian oraz łuków podniebiennych, przerost masy języka.

Mechanizm samego zjawiska obturacji jest dość złożony. Najczęściej dochodzi do niej w obrębie gardła środkowego w wyniku zapadania się jego ścian. Gardło jest jedynym odcinkiem dróg oddechowych, którego ściany prawie zupełnie są pozbawione podparcia elementów szkieletowych. Dlatego praktycznie jedynym czynnikiem gwarantującym jego drożność jest zsynchronizowanie napięcia mięśniówki z fazami procesu oddechowego. Jeżeli ten mechanizm zawodzi, podciśnienie panujące w obrębie gardła podczas wdechu doprowadza do zwężenia, a w skrajnych przypadkach do całkowitego zamknięcia jego światła.

Szczególne znaczenie w patomechanizmie OSAS ma niedrożność nosa. Nawet niewielki przyrost oporów w obrębie jam nosa, które w normalnych warunkach stanowią około 50% całego oporu górnych dróg oddechowych, sprawia, że przemieszczenie powietrza do płuc wymaga większego podciśnienia generowanego w klatce piersiowej i przenoszącego się na luźne tkanki gardła. Ponadto, osoby z niedrożnym nosem oddychają, podczas snu, przez otwarte usta, co sprzyja zapadaniu się języka i powstawaniu obturacji w tej części gardła. Poza tym upośledzenie przepływu powietrza przez nos eliminuje mechanizmy odruchowe regulujące czynność oddechową.

Konsekwencje bezdechu doprowadzają do wybudzenia, czemu towarzyszy wzrost napięcia mięśniowego. Nie jest to jednak jednoznaczne z natychmiastowym przerwaniem bezdechu, ponieważ nieefektywne ruchy oddechowe przeciwdziałają otwarciu dróg oddechowych mimo powrotu napięcia mięśni gardła. Gdy w końcu dochodzi do przywrócenia ich drożności, następuje faza kilkunastu głębokich wdechów, podczas których sen pogłębia się. a napięcie mięśniówki znowu spada, co inicjuje kolejny bezdech. Liczba opisanych cykli zaburzeń u najciężej chorych może przekroczyć 600 w ciągu 7 godzin snu przy średnim wysyceniu krwi tętniczej (SaO2) poniżej 80%, z chwilowymi spadkami nawet do 50%. Powtarzające się wielokrotnie w czasie snu bezdechy doprowadzają z jednej strony do różnie nasilonej hipoksemii i hiperkapni, z drugiej natomiast do naruszenia prawidłowej struktury snu z zaburzeniem czasu trwania i wzajemnych proporcji jego poszczególnych faz.

Pełen artykuł: cz.I , cz.II